Het hoe en waarom van ecogebieden

Onze golfbaan is met aandacht ontworpen en aangelegd, te midden van het Zwols buitengebied met een wat parkachtig karakter:

Kleine landgoederen, weilanden met vee, bosjes, recreatievijvers, een brede wetering. In het baanontwerp treffen we kenmerkende hoogteverschillen die nog dateren uit de laatste ijstijd (bv. bij hole 5). De aandacht in het ontwerp voor die ligging blijkt ook uit de aanwezigheid van enkele brede, wat natte groenstroken: de zogeheten ECO-gebieden. Over het nut en de noodzaak van die ECO-gebieden en wat dat betekent voor ons als golfers, gaat dit artikel.

Functie ECO-gebieden:

Deze gebieden zijn bedoeld als leefplek voor vele planten- en diersoorten, waar ze rust, beschutting en voedsel vinden en waar ze soortgenoten treffen. Vanuit deze gebieden kunnen ze zich verspreiden over de omgeving. Bij nood kunnen dieren zich er weer ongestoord in terugtrekken. Dieren hebben een overzichtelijke dagtaak: eten vinden, zelf niet opgegeten worden, bescherming zoeken en in het voorjaar een soortgenoot vinden om zich voort te planten.
Zonder beschermde gebieden in Nederland zouden vele soorten al zijn uitgestorven. Op landelijke schaal functioneert hiertoe de Ecologische Hoofdstructuur. Op lokaal niveau zijn groene zones als onze ECO-gebieden letterlijk van levensbelang. We mogen er als vereniging best trots op zijn dat ze tot onze baan behoren!

Speciale plaatselijke regel:


Op de golfbaan is sprake van een speciale plaatselijke regel, die te maken heeft met de ECO-gebieden. Deze gebieden worden gemarkeerd door de groene paaltjes, meestal met een rood geverfde kop. Het rood staat voor de laterale waterhindernis. Het groen geeft aan dat het hier om een ECO-gebied gaat. Wanneer je een bal in het ECO-gebied slaat gelden de regels van de laterale waterhindernis, met de uitzondering dat je het ECO-gebied niet mag betreden om de bal te pakken. De marshalls maar gelukkig ook vele spelers zelf, letten goed op de toepassing van deze regel. In het uiterste geval kan de vereniging een speler die zich niets van deze regel aantrekt, de toegang tot de baan ontzeggen.
Ik doe toch niemand kwaad als ik er heel even inloop op mijn bal te pakken? En als die tractor er in mag om te maaien, dan kan ik toch zeker wel even mijn bal pakken!
Het kan natuurlijk heel frustrerend zijn om je bal te zien liggen en er net niet bij te kunnen met je hengel. Dan ben je al snel geneigd te denken dat het even het ECO-gebied inlopen geen kwaad kan voor de ecologische waarden van het gebied. Zeker wanneer je in het najaar ook nog eens ziet dat er een tractor met maaibalk dwars door heen rijdt, is het voor sommige golfers lastig begrip te hebben voor het verbod de ECO-gebieden te betreden.
Er zijn een aantal zeer goede redenen om de regel te respecteren.

De belangrijkste staan hieronder:

1. Natuur is meer dan bomen en grotere dieren als reeën.
De natuur waar we met het beheer van de ECO-gebieden naar streven, is vooral ook bedoeld voor de kleinere en daardoor voor de mens minder goed zichtbare flora en fauna. Het gaat hierbij om meer zeldzame planten en kleinere dieren behorend tot de insecten, amfibieën, vogels e.d. Voor deze organismen zijn rust en een ongestoorde bodem van levensbelang. Als er regelmatig mensen door het ECO-gebied lopen, verdicht de grond en zullen vooral kwetsbare planten verdwijnen. Ook de greenkeepers komen alleen als het echt noodzakelijk is in de ECO-gebieden. Het gaat dan vooral om maaiwerkzaamheden of snoeiwerk.

De meeste zeldzame planten en dieren komen in Nederland voor in voedselarme gebieden. Door o.a. bemesting van de landbouw en depositie van voedingsstoffen uit de lucht zijn deze gebieden zeldzaam geworden. Onze golfbaan is aangelegd op voormalige landbouwgrond. Er is wel een aanzienlijk deel van de rijke bovengrond afgegraven, maar de bodem is nog steeds voedselrijk en wordt door depositie en te voedselrijk grondwater nog steeds verrijkt. Het maaien van de ECO-zones en afvoeren van het maaisel zorgt op den duur voor een verdere verarming. En daarmee worden de gebieden juist aantrekkelijker voor meer soorten flora en fauna.

Het maaiwerk gebeurt overigens volgens een zorgvuldige planning. Het tijdstip van maaien wordt zo gekozen dat enerzijds de schade minimaal is en anderzijds het effect voor de natuur optimaal. Daarnaast worden niet alle deelgebiedjes elk jaar gemaaid, zodat er ook genoeg stukken overblijven die kunnen dienen als dekking voor de fauna en als zaadbron voor de flora.

En wat als we niet meer zouden maaien? Dan zouden de ECO-gebieden verlanden en dichtgroeien tot soortenarme bosschages. En bovendien waren we die kenmerkende openheid van onze baan met haar fraaie doorzichten dan kwijt!

2. Het beheer van de ECO-gebieden maakt onderdeel uit van de afspraken met de gemeente.
De golfclub heeft de grond van de golfbaan in erfpacht van de gemeente. Één van de voorwaarden die de gemeente in de erfpachtakte heeft opgenomen, is dat de golfclub moet zorgen voor een beheersplan voor de baan en voor de ECO-gebieden. De gemeente moet dit beheersplan goedkeuren. De regel dat het betreden van de ECO-gebieden tot een absoluut minimum beperkt wordt maakt deel uit van het beheersplan.

3. Veruit de meeste golfballen gaan niet verloren.
Ballen die in de ECO-gebieden liggen zijn niet verloren voor de leden van de club. Bij het maaien verzamelen de greenkeepers en vrijwilligers van de club zoveel mogelijk ballen. Deze ballen worden weer gebruikt voor de leden (bv. als prijzen bij wedstrijden, als welkomstgeschenk aan nieuwe leden e.d.).

4. Regels zijn niet meer dan afspraken die we samen gemaakt hebben.
Bij de organisatie van een vereniging als onze golfclub hoort, dat we samen een aantal afspraken maken. Die gaan over de hoogte van de contributie, de spelregels van het golfspel e.d. In Zwolle hebben we ook afgesproken dat we de ECO-gebieden niet betreden. Dat een golfer zich hieraan houdt is niet meer dan een basis respect voor waarden en normen. Als iemand het niet eens is met een afspraak moet hij of zij dat bv. op een ledenvergadering melden. Het is respectloos naar de club en haar leden om moedwillig af te wijken van de afspraken. Daarbij is ook de solidariteit in het geding. Wanneer iemand stelselmatig de ECO-gebieden betreedt, gaat die er immers ook met de ballen van anderen van door.
Tot slot nog het volgende. De vereniging werkt op dit moment hard aan het verkrijgen van het 'committed to green' keurmerk van de NGF. Dat is niet alleen om naar de buitenwereld duidelijk te maken dat we goed bezig zijn met het milieu, de natuur, energiegebruik e.d. , maar biedt ook kansen om bij de leden meer kennis van en waardering voor deze onderwerpen te krijgen. En daarmee meer draagvlak voor het gewenste gebruik en beheer van de baan. Zo zal straks op de website van de club informatie te vinden zijn over het voorkomen van planten en dieren op de golfbaan. Zo kunt u ook zelf zien wat het effect van de ECO-gebieden is.

Milieucommissie Golfclub Zwolle
Februari 2010

terug naar boven